Црни затвореници од Мариојово – епска песна
Нешто ќе те питам, бабо,Нешто ќе те питам:Право да ми кажиш, бабо,Немој да ме лажиш!
Епските песни од Мариово претставуваат значаен дел од македонското народно творештво и сведочат за историските настани, борбите, јунаштвото и колективната меморија на населението од овој крај. Во нив се опеани познати јунаци, војводи, ајдути и настани што оставиле длабока трага во народното паметење. Преку песната, мариовци ги пренесувале своите искуства, страдања, надежи и идеали од една генерација на друга.
Во оваа секција се собрани записи од епски песни поврзани со Мариово, преземени од различни збирки, етнолошки истражувања и научни трудови. Тие претставуваат драгоцен извор за проучување на народната традиција, јазикот, културниот идентитет и историското наследство на Мариово и Македонија.
Нешто ќе те питам, бабо,Нешто ќе те питам:Право да ми кажиш, бабо,Немој да ме лажиш!
Бог да го јубије капетан Стефан, Капетан Стефан, ај, Попадијанец! Испаднал ми Стефан баш арамија, Црна комита, бре, баш арамија! Горните планини, горните села,
Што ми излезе Чучук-Сулиман, Што ми излезе, качак да биди, Ми се потпишал на јуќумато: „Ако погинам, да не се барам!
Оздола иди, бре, Алил-ага,Право ми трга, ај, за чивлига, аман, аман!Кога го видеја чивлигари,Ај, сите на нога му стапија, аман, аман!Само Џанфезиро не му стана!
Ми ја бендисало Змејче Пелистерче Неда, бела Неда, Неда Маријовка!

Кула прави Ѓурѓа самовила, Кула прави на Косово рамно: Темељ клава старите дедови, Ај, дзидишта, ајди, стари баби; Прозор, врата, ај, дробни дечиња, Ај, покривач јубави девојки, Ем девојки, јубави невести; Ај, потпори све млади јунаци, Све јунаци по једен…
Се скарале Марко, Марковица,Се скарале, вели, за ниошто,
Се прошета Крале Марко, Се прошета на Косово рамно;
Што ми пуштил Вилип Маџарина,My допуштил на Марко Крале,
Се засилил жолта Баздриќана, Се засилил во Солуна града:
Слуга служи Крале Марко, Слуга служи Свети Ѓорѓија;
Слуга служи Марко Крале, Слуга служи Свети Ѓорѓија;
Се собрале, ајде, се набрале, Се собрале седумдесе крала
Јод како се Босна собградила,Народ трпи јасак, бре, голем:
Останало дете Секуленце, Останало дете сираченце,
Останало дете Костадинче, Останало мало сираченце:
Се затвори Црква Митровденска,Се затвори во Солуна града:
Се прошета Иво Светогорче,Си прошета земја Румелија,
Се прошета Богдан пијаница,Се прошета кроз Битола града,
Вино пије Кратовче Радоња,Вино пије на ладна мејана,На мејана, кај бела Петкана;
Вино пије Кратовче Радовче,Вино пије на ладна мејана;
Ми го вати Бошка Рајковиќа,Ми го вати Амет-ефендија,
Ми се вали Грујо Валбаџија, Ми се вали Грујо Темишварче:
Ми се плачи млада Јанкулица: „На душа ти, мори, стара мајко,
Се разболе Корун арамија, Ми лежало до девет години!
Се собрале сељани мирјани, Се собрале во Вароша града:
Славејче ми пее на дрво маслинка; Драгица убава на пиле говори: – – – Прочитајте повеќе: Туристички атракции во Мариово… – – – – Пиленце славејче, ќе се обложиме кој ќе натпееме, ако јас натпеам крилца ќе ти сечам, крилца…
Остана сирак сиромав, сирак сиромав без мајка, без мајка, а и без татко, најголем сирак без жена!
Цут цутила черешвица, цут цутила дур се свила; нема чувар да ја чува.
Паднало моме од бога во среде бавча градина.-Марике, бела Марике, ал си од бога падната или од земја никната?
Славеи пејат во планината, првиот пее за вечерање, вториот пее за легнување, третиот пее за станување.
Дворје мете Милкана невеста, солзи рони по бели образи, од образи в свилени скутови, од скутови во рамни дворови,
Коња кова Момчило војвода, коња кова се по квечерина, а наутро коња обосува.-Еј ди море, Момчило војвода,
Дунаве, море, Дунаве, жити брата ти Вардара, жити сестра ти Морава,
Една невеста калеша на висок чардак седеше бела пченица требеше девет гулаби ранеше.
Димитри, синко Димитри, барај си жена,жени се, да меса и печа не можам, не можам бело да перам,
Бела Неда змеј ја љуби, ја љубеше три години Та што дојде пред Велигден, пред Велигден на Лазара:
Што ми остана дете сираче, покрај себе ништо си немаше, само имаше краставо коњче, на коњче ни седло ни оглавник;
Ce прошета делибаша Марко, ce прошета низ гора зелена, време шета три дни и три ноќи и со гора Марко си зборува:
Ha врв на планина, на рамна ледина, една река тече, река румалија.