Во минатото, манастирскиот комплекс Чебрен бил еден од најбогатите и најпознатите духовни центри во Мариово, но и пошироко. Неговата поволна стратешка положба, како и историските околности во Мариово, придонеле манастирот со текот на времето да стекне значајна духовна и материјална моќ. Особено значајно е што, за време на османлиското владеење, населението во Мариово не било исламизирано, што создало услови христијанските светилишта и традиции во регионот да се одржат и развиваат.
Скица со реконструкција на изглед на средновековниот град Чемрен со обѕидието зајакнато со неколкуте кули.
Карта од 1890 г со Манастир Чебрен и некои од поважните патишта во тоа време
За некогашното значење и богатство на манастирот сведочат и остатоците од стариот манастир „Св. Димитрија“, кој според преданијата и пишаните податоци потекнува од XV век. Стариот објект имал импресивни димензии, а денес од него е зачуван олтарниот дел, кој е вграден во новиот објект. Овие остатоци претставуваат вредно сведоштво за долгата историја на манастирот и неговата важност во духовниот живот на Мариово.
Манастирот некогаш располагал со значителен имот и стопански капацитети. Во негова сопственост биле воденици со дури 12 воденички камења, голем број стока, ниви, ливади, како и пространи површини со шуми и пасишта. Таквиот имот му овозможувал на манастирот да биде самостоен и да има значајна улога во економскиот и општествениот живот на мариовските села.
Посебно место во историјата на Чебрен зазема и неговата просветна дејност. Според пишаните документи, во XIX век во манастирот постоело ќелијно училиште на старословенски јазик. Во него се образувале свештеници и учители кои потоа своето знаење го пренесувале во другите мариовски села. На тој начин, Чебрен не бил само духовно и стопанско средиште, туку и значаен просветен центар, кој придонесувал за зачувување на писменоста, верата и културната традиција во Мариово.
Остатоци од мостот на Црна Река во близина на манастирот
Камени скали до утврдувањето на ридот.
Остатоци од Св.Димитриј пред реконструкцијата. Фотографии од 1980 г
Влез во манастирот
Св. Димитриј
Во близина се наоѓа и црквата Св. Спас, помала црква позната по своите фрески кои датираат од XVI век.
Св. Спас
Како до Чебрен
Комплексот Чебрен е лоциран по течението на Црна Река на 5,5 км од с. Зовиќ. Пред селото се скршнува лево и се вози приближно 1 ч по пат наменет единствено за теренски возила. Втора варијанта претставува прошетката низ живописната природа, која зависно од временските услови трае приближно час и половина од с. Зовиќ.
Манастирот го слави Ѓурѓовден (5 и 6 мај).
